کد خبر: ۴۲۶۹۵۲۰

تاریخ: ۱۳ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۹:۴۵

ثبت ملی چهار اثر میراث‌ فرهنگی ناملموس در گلستان

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گلستان از ثبت ملی چهار اثر میراث‌فرهنگی ناملموس این استان در جلسه شورای ثبت میراث‌فرهنگی ناملموس کشور خبر داد.

به گزارش ایکنا از گلستان به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی و گردشگری گلستان فریدون فعالی، مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گلستان در خصوص ثبت آثار ناملموس استان در فهرست آثار ملی، گفت: در جلسه شورای ثبت میراث‌فرهنگی ناملموس کشور چهار اثر میراث‌فرهنگی ناملموس استان گلستان شامل بازی بومی‌محلی «قاقما تپ» قوم ترکمن، رقص آیینی «کوشت دپتی» قوم ترکمن، مراسم عاشورایی «صبح رو سیاه» استان گلستان و فن پخت و کارکرد فرهنگی خوراک «قاورقا» قوم ترکمن در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

مدیر کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گلستان با اشاره به اهمیت ثبت این آثار در پاسداشت میراث‌فرهنگی استان افزود: ثبت میراث‌فرهنگی ناملموس نه‌تنها گامی مهم در حفظ و احیای آئین‌ها، سنت‌ها و دانش‌های بومی است، بلکه زمینه‌ای برای معرفی فرهنگ اقوام ساکن در گلستان به نسل‌های آینده و گردشگران فراهم می‌کند.

وی درباره آئین «کوشت دپتی» بیان کرد: این رقص آیینی که ریشه در باورهای دینی و عرفانی قوم ترکمن دارد، در عهد باستان به‌عنوان بخشی از مراسم ذکر اجرا می‌شد. این آئین بازتاب‌دهنده یاد خدا با راه و روشی خاص است که گاه با صدای بلند و گاه در سکوت و خلوت انجام می‌شود و در میان ترکمن‌ها به‌عنوان جلوه‌ای از پیوند معنوی و عرفانی شناخته می‌شود. فعالی در خصوص بازی بومی‌محلی «قاقما تپ» گفت: این بازی سنتی در میان مردان قوم ترکمن مرسوم بوده و در محیط‌های باز برگزار می‌شود. واژه «قاقما» به معنای ضربه زدن است و این بازی نوعی رقابت برای نمایش قدرت، چابکی و مهارت در ضربه زدن است. این آئین در برخی مناطق ترکمن‌نشین به‌ویژه در اعیاد مذهبی برگزار می‌شود و یکی از نمادهای هویت فرهنگی این قوم به شمار می‌رود.

وی با اشاره به ثبت فن پخت و کارکرد فرهنگی خوراک «قاورقا» افزود: قاورقا یکی از خوراک‌های سنتی و تنقلات محبوب در میان قوم ترکمن است که از گندم، برنج و شکر تهیه می‌شود. این خوراک در ماه مبارک رمضان پس از نماز تراویح هنگام افطار یا در مراسم جشن دندونی نوزاد برای پذیرایی از مهمانان تهیه می‌شود و نقش مهمی در آئین‌های مذهبی و فرهنگی ترکمن‌ها دارد.

مدیرکل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گلستان با اشاره به آئین عاشورایی «صبح رو سیاه» گفت: این آئین که در نیمه‌های شب عاشورا و پیش از طلوع خورشید برگزار می‌شود، تجلی سوگواری مردم گلستان برای مظلومیت حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران ایشان است. مرثیه معروف این آئین، شماتت خورشید است که چرا طلوع می‌کنی درحالی‌که قرار است امروز حسین (ع) و فرزندانش به شهادت برسند. این آئین نمادی از اندوه و وفاداری مردم گلستان نسبت به واقعه عاشورا است.

مدیر کل میراث فرهنگی و صنایع دستی گلستان با تأکید بر اهمیت ثبت ملی میراث‌فرهنگی ناملموس در حفاظت از هویت فرهنگی اقوام گلستان تصریح کرد: میراث‌فرهنگی ناملموس، بخشی از هویت جمعی مردم است و پاسداشت آن نیازمند مشارکت جامعه محلی، نهادهای فرهنگی و فعالان حوزه میراث‌فرهنگی است. فعالی تصریح کرد: ثبت آثار میراث‌فرهنگی ناملموس در فهرست آثار ملی، علاوه بر حفاظت از این سنت‌ها، زمینه‌ای برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی گلستان به گردشگران داخلی و خارجی فراهم می‌کند. امیدواریم با مشارکت مردم و فعالان فرهنگی، این آئین‌ها و دانش‌های بومی به‌عنوان بخشی از هویت فرهنگی استان، به نسل‌های آینده منتقل شود.

وی افزود: اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گلستان در تلاش است با شناسایی، ثبت و معرفی آثار ناملموس استان، گامی مؤثر در حفظ و ترویج فرهنگ غنی اقوام گلستان بردارد.